آلودگی چیست ؟
آلودگی عبارتست از هر گونه تغییر در ویژگی های اجزاء شکل محیط به طوری که استفاده بیش از آنها ناممکن گردد و به طور مستقیم یا غیر مستقیم منافع و حیات موجودات زنده را به مخاطره اندازد . آلوده کننده ها معمولا در اثر فعالیت های انسان پدید می آیند واز همراهان دائمی جوامع پیشرفته بشری که تکنولوژی مدرن را در خدمت دارنده می باشد منشا اصلی آلودگی هوا و انتقالات می باشد احتراق فرآیند های صنعتی زباله های جامد و مواد متفرقه دیگر هرکدام به نحوی در آلودگی هوا دخالت دارند .
فناوری نانو و هوای پاک
افزایش مشکل دی اکسید کربن در هوا یکی از مشکلات اساسی در سطح جهان است. امید می رود که با استفاده از کشف منابع جدید روزی برسد که از مصرف سوخت های فسیلی بی نیاز شویم و در هوایی عاری از دی اکسید کربن و انواع آلودگی ها تنفس کنیم. فناوری نانو از جمله فناوریهایی است که به کمک حل این مسئله آمده است و این امکان را به وجود آورده است تا به سوی ساخت انرژیی ارزان تر و پاکیزه تر از سوخت های فسیلی نزدیک شویم.
محققان در دانشگاه ملی اوک ریج موفق به ساخت نانوکریستالی شده اند که ما را در داشتن هوایی پاک تر کمک می کنند. نانوکریستال درست مانند یک کاتالیزور عمل می کند، هنگامی که دی اکسید کربن هوا بر روی این نانوکریستال که دارای کادمیوم، سیلینیوم و ایدیوم است می نشیند، یک الکترون به دی اکسید کربن می دهد تا در مجاورت سایر اجزای دود واکنش نشان دهد و بی ضرر شود. اگر فیلترهای متشکل از این نانوکریستال ها را بتوان با قیمت مناسب تری ساخت و آنها را در دودکش ها نصب کرد می توان تا حد زیادی از انتشار و خروج دی اکسید کربن در هوا جلوگیری کرد.
ذره معلق مضرر دیگری که دانشمندان امیدوارند تا با استفاده از نانوکریستال بتوانند آنرا خنثی و یا از بین ببرند، بخار جیوه است. تجهیزاتی که با زغال سنگ کار می کنند از مهمترین عوامل تولید بخار جیوه و انتشار آن در هوا هستند. یک روش جلوگیری از انتشار جیوه، استفاده از نانوکریستال های اکسید تیتانیوم است که بخار جیوه را می توانند به اکسید جیوه جامد تبدیل نمایند.
اگر تاکنون در ترافیک در مجاورت اگزوز و یا دود اتوبوس و یا یک کامیون قرار گرفته باشید حتما اکسید نیتروژن را استشمام کرده اید. موتورهای دیزلی (گازوئیل سوز) از جمله مهمترین منابع آلوده کننده هوا با اکسیدهای نیتروژن می باشند.
شرکت بیوفرندلی با کمک آژانس حفاظت محیط زیست و دریافت کمک مالی از ایالت تگزاس، موفق به ساخت نانوکریستالی شده است که با افزودن آن به گازوئیل می تواند از تولید اکسید نیتروژن جلوگیری کند و سبب شود تا سوخت کامل بسوزد.
تصور نکنید که صنایع تولید تمیز مانند صنایع تولید تراشه های کامپیوتری به عنوان آلوده کننده های محیط زیست به شمار نمی آیند بلکه برعکس این صنایع به علت استفاده از مواد شیمیایی آلی در فرایندهای تولید منشا تولید بخارات آلی هستند که خود مضرر می باشند. محققان آؘمایشگاه ملی شمال غربی اقیانوس آرام در حال بررسی نانوموادی هستند که با استفاده از آن در فیلترها می توانند از انتشار بخارات آلی این دسته از کارخانجات جلوگیری کنند.
شاید در آینده نه چندان دور دیگر چیزی در خصوص میزان آلودگی های هوا در اخبار روزانه نشنویم تا با خیالی آسوده بتوانیم در هوایی پاک تنفس کنیم.
معرفی دانشکده تحصیلات تکمیلی محیط زیست دانشگاه تهران
هسته اولیه و آغازین دانشکده محیط زیست در شهریور 1353 و به دنبال نهضت جهانی زیست محیطی که از کنفرانس استکهلم نشات گرفته بود٬ با شکل گیری مرکزی به نام " مرکز هماهنگی مطالعات محیط زیست " در دانشگاه تهران تشکیل شد. این دانشکده که اولین و تنها دانشکده تحصیلات تکمیلی دانشگاه تهران است در سال 1368 با تصویب اساسنامه جدید به " موسسه مطالعات محیط زیست " تغییر نام یافت و سرانجام به منظور تحقق اهداف آموزشی و پژوهشی در نیمه شعبان سال 1373 به نام " دانشکده محیط زیست " تغییر عنوان پیدا کرد.
هم اکنون این دانشکده دارای چهار گروه آموزشی: مهندسی محیط زیست٬ مهندسی طراحی محیط٬ مدیریت درسوانح طبیعی و مدیریت و برنامه ریزی و آموزش محیط زیست است که بابهره گیری از توان33 نفر از اعضای هیات علمی در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری به پرورش نیروی انسانی متخصص می پردازد. همچنین ایجاد رشته های جدید: حقوق محیط زیست٬ مدیریت بهداشت٬ ایمنی و محیط زیست در این دانشکده در دست بررسی است.
دانشکده محیط زیست با توجه به سابقه درخشان و توان علمی پژوهشی اعضای هیات علمی آن و ازطریق همکاریهای تحقیقاتی باسایر مراکز دولتی و غیر دولتی توانسته است بهترین و کارآزموده ترین کارشناسان را تقدیم این مرز و بوم نماید. فارغ التحصیلان این دانشکده در مقطع دکتری و کارشناسی ارشد هم اکنون در موسسات آموزش عالی٬ سازمان محیط زیست٬ شهرداریها٬ استانداریها و سایر ارگانها و نهادهای اجرایی و موسسات و کارخانجات صنعتی مشغول به فعالیت می باشند.
هفتمین همایش ارزیابی اثرات محیط زیست
سومین نشست کارگاهی
آخرین مهلت ارسال مقالات ١۵ دی ماه ١٣٨٨
تاریخ برگزاری:۵ و ۶ اسفند ماه ١٣٨٨
.بررسی روش ها و تکنیک های ارزیابی اثرات محیط زیستی
.ارتباط سامانه مدیریت محیط زیست(EMS) و ارزیابی اثرات و میزان اثر بخشی
برنامه های مدیریتی ارزیابی
. رویکردهای ارزیابی اثرات محیط زیستی
.ارزیابی راهبردی محیط زیست(SEA)
.ملاحظات بین المللی در ارزیابی محیط زیستی
.مسائل و مشکلات EIA در ایران
کاربرد ارزش گذاری اقتصادی منابع زیستی در ارزیابی اثرات
برای کسب اطلاعات بیشتر به سایت انجمن ارزیابی محیط زیست ایران مراجعه نمایید:
دفاع از محیط زیست
نام جنبشی اجتماعی است با فلسفهٔ پشتیبانی از محیط زیست و پاسداری از منابع طبیعی. نماد این جنبش گسترده رنگ سبز است.
در نوشتههای مردمان خاورمیانه در سالهای چیرگی اسلام بر آن بخش از جهان اشارههایی به پاسداشت محیط زیست و جلوگیری از آلودهسازی آن شدهاست. در اروپا پیشینه این جنبش به روزگاری باز میگردد که شاه ادوارد یکم دچار بیماری تنفسی شد و آنگاه که دریافت که عامل بیماریش دود بوده است سوزاندن زغال سنگ را ۱۷۲۷ ممنوع داشت.
هواداران محیط زیست به سه دسته بخش میشوند: سبزهای تیره، سبزهای روشن و سبزهای تابان. سبزهای روشن پاسداری از محیط زیست را مسئولیتی فردی میدانند. آنها به هواخواهی از محیط زیست به دیدهٔ یک مرام سیاسی نمینگرند بلکه آن را بیشتر شیوهای برای زندگی میدانند. سبزهای تابان به تغییرات بنیادین در زمینهٔ سیاسی و اجتماعی برای نجات محیط زیست باورمندند. سبزهای تیره هم بدین جنبش به چشم بازتاب صنعتیگرایی مینگرند و در جستجوی تغییرات رادیکال در عرصهٔ سیاسیاند.
هواداری از محیط زیست با زایش پدیدههایی چون گرمایش زمین و مهندسی ژنتیک دستخوش دگرگونیهایی گردیدهاست
روش شبکه ها
منظور از این روش شناخت زنجیره ارتباطات متقابلی است که احتمال دارد در اثر پروژه پیشنهادی در محیطزیست بروز نماید. به عبارت دیگر شبکهها روابط بین فعالیتهای پروژه و مشخصههای زیستمحیطی را مشخص مینمایند. تغییر در یک خصوصیت زیستمحیطی ممکن است دیگر جنبههای زیستمحیطی را موجب گردند. مثلاً یک ذخیرهگاه بزرگ ممکن است بر میکروکلیما تأثیر بگذارد لیکن پوشش گیاهی موجود در حاشیه که در حد آستانه قرار دارد در اثر تغییر در شرایط میکروکلیمائی دچار دگرگونی شود.
بدون وجود پوشش گیاهی، خاک در معرض فرسایش قرار میگیرد و موجب افزایش میزان رسوبات ورودی به ذخیرهگاه میشود و بر ارگانیسمهای موجود در آب تأثیر میگذارد. چنین ارتباط متقابل در اکوسیستمها از طریق کاربرد تکنیک شبکهها قابل شناسایی است.
سورنسون از کسانی میباشد که در توسعه تکنیک شبکه تلاش زیادی به عمل آورده است. او ماتریس مرحلهای را طراحی نموده و از این طریق سبب توسعه آن گردید. و از این طریق عناصر خرد در روابط بین فعالیتهای پروژه و محیطزیست قابل شناسایی شده است.
راسن نیز از افراد دیگری است که در این زمینه موجب توسعه روش ماتریسها و ابداع تکنیک شبکه گردیده است. مدلسازی و شبیهسازی نیز در این زمینه به کار گرفته شدهاند.
از جمله مزایا و معایب شبکهها میتوان به عمدهترین آنها در زیر اشاره نمود:
اصولاً شبکهها براساس نحوه ساختارشان به دو نوع تقسیم میگردند. گروه اول شبکههایی که برای ارزیابی شرایط زیستمحیطی ویژهای طراحی گردیدهاند که شبکه سورنسون از این جمله است. طراحی اینگونه شبکهها نیاز به زمان زیادی دارد زیرا در مورد هر پروژه باید اطلاعات جداگانهای تهیه نمود. لذا این شبکهها هرچند میتوانند راهنما و دستورالعمل مناسبی برای ارزیابی اثرات پروژههای مشابه ارائه کنند لیکن به دلیل شرایط متفاوت محیطزیست در نقاط مختلف جهان، به طراحیهای ویژهای در این زمینه نیاز است که آن نیز به صرف انرژی، دقت، پرسنل متخصص و هزینه زیاد نیازمند است.
نوع دیگر شبکههایی میباشند که معمولاً مورد استفاده برنامههای ارزیابی قرار میگیرند. ساختار چنین شبکههایی نظیر نوع اول است لیکن منحصراً مربوط به یک پروژه خاص نمیباشند. از جمله محاسن و مزایای شبکهها، راهنمایی مفید آنها در تجزیه و تحلیل اثرات غیر مستقیم و چندجانبه فعالیتها است. باضافه در خاتمه تجزیه و تحلیل میتوان خلاصهای مختصر و ساده قابل فهم از اثرات را در اختیار تصمیمگیرندگان و علاقمندان قرار داد. از معایب مهم این روش، نبود معیار یا ضابطه خاصی برای تعیین نسبی اهمیت اثرات است. لذا در سنجش عوامل کیفی نظیر پارامترهای اجتماعی و زیباییشناسی به این روش نمیتوان چندان متکی بود. اصولاً شبکهها فقط اثرات نامطلوب را بررسی مینمایند. لذا تجزیه و تحلیل هزینه ـ منفعت از این طریق امکانپذیر نمیباشد. در پروژههای بزرگ نیز که دارای گزینههای متعدد و با اطلاعات فراوان هستند طرح شبکهها بسیار مفصل و پیچیده خواهد بود که این خود عامل سردرگمی تحلیلگران میشود هرچند توسط کامپیوتر این مشکل در سالهای اخیر حل شده است.
چه کار هایی با GIS می توان انجام داد؟
- به تصویر کشیدن مکان پدیده ها :
به نقشه درآوردن مکان پدیده ها این امکان را به شما می دهد که به راحتی مکان نمایه ها و پدیده های مورد بررسی خود را بیابید و بدانید در کجا باید عملیات خود را انجام دهید . به کمک نقشه شما می توانید :
1) مکان یک پدیده فردی را بیابید .
2) مکان یک توزیعی از پدیده های مرتبط به هم را بیابید .
مثلاً در مورد زمین لرزه می توان به نقشه کلیه مناطق زلزله خیز در یک کشور دسترسی پیدا کرد ، این دو برای ساخت ساختمان های جدید و مقاوم به زلزله ضروری است .
افراد مقادیر کمی را به صورت نقشه در می آورند ، مثلاً مکان نقاط حداقل و حداکثر ، تا اماکنی را که با معیارهای آنها همخوانی دارند و یا مکان هایی راکه باید در آن به اجرای عملیات بپردازند ، بیابند . این سری از اطلاعات یعنی مقادیر کمی از یک سطحی از اطلاعات ورای نقشه مکان پدیده ها به ما ارائه می دهد .
مثلاً مأموران بهداشت و سلامت عمومی ممکن است نه تنها به نقشه تمام داروخانه ها دسترسی پیدا کند بلکه شاید بخواهند تعداد داروخانه های موجود به ازاء هر 10000 فرد پیدا کنند .
در حالی که شما می توانید به راحتی با مشاهده نقشه مکانی پدیده ها به غلظت و تراکم آنها پی برید ، اما در مناطقی که پدیده های متنوع و زیادی دارد تشخیص مناطق با تراکم بیشتر سخت است . نقشه تراکم به شما اجازه می دهد تمام مناطق با واحد مساحتی یکسان مثل مایل مربع را اندازه گیری کنید . که در نهایت شما به راحتی می توانید توزیع آنها را ببینید .
نقشه تراکم در مورد مناطقی که از نظر سایز بسیار تغییر دارند مثل استان ها یا مناطق آماری بسیار مفید واقع می شود . در مورد نقشه های آماری که به نمایش تعداد افراد در هر منطقه آماری می پردازد ، مناطق بزرگ تر می تواند نمایانگر افراد بیشتری نسبت به مناطق کوجک باشد . اما بعضی از مناطق کوجک ممکن است به ازای هر مایل مربع ، دارای تراکم بیشتری باشد .
از GIS می توان برای بررسی و پی بردن به حوادث اتفاق افتاده و یا اقدامات لازم به انجام ، بوسیله پیدا کردن پدیده های موجود در یک منطقه ، استفاده کرد .
برای مثال ، یک وکیل منطقه ای ممکن است کلیه دستگیری های پخش مواد را بررسی کند تا به پیدا کردن پخش کننده موادی که در کمتر از 1000 فوت از یک مدرسه صورت گرفته است ، دست یابد که در این صورت مجازات شدیدتری در نظر بگیرد .
یعنی از داخل فایل تمام پخش کننده مواد به مورد پخش کننده های نزدیک به مدرسه می توان رسید تا در نهایت به علت جرم سنگین تر مجازات شدیدتری تعیین کرد .
این را درک پدیده ای داخل یک منطقه به منظور تعیین اقدامات لازم الاجرا می گویند .
بوسیله نقشه مناطق مجاور می توان به اتفاقات و حوادث ایجاد شده در نواحی با فاصله های مشخص از منبع پی برد .
1) به وسیله نقشه تغییرات می توان به تغییرات حاصل شده روی یک منطقه و بررسی علل این تغییرات به منظور درک و پیش بینی شرایط آینده ، تصمیم گیری در مورد اقدامات لازم برای انجام و اتخاذ سیاست های لازم پی برد .
با به نقشه درآوردن مکان و چگونگی تغییرات پدیده ها در طول زمان ، می توانیم به یک دانشی از نحوه عملکرد و رفتار این پدیده پی برد . برای مثال هواشناسان با مطالعه مسیر عبوری طوفان و تندبادها می توانند به محل و زمان حادث آنها در آینده پی ببرند .
2) با نقشه تغییرات می توان به نیازهای آینده پی برد . برای مثال یک رئیس پلیس باید هر ماه به مطالعه چگونگی تغییرات الگوهای جرم و جنایت بپردازد تا بتواند در مورد تعیین و جاگذاری افسرهای پلیس اقدام و تصمیم گیری کند .
3) با به نقشه درآوردن شرایط قبل و بعد از یک عمل یا حادثه می توان به بررسی تأثیرات این واقعه پرداخت . مدیر یک فروشگاه می تواند تغییرات فروش را قبل و بعد از انجام یکسری تبلیغات مقایسه کند تا بتواند اثر تبلیغات را بررسی کند
مهاجرت پرندگان تهران در اثر امواج موبایل
بر اساس مطالعات زیست محیطی، عمده ترین علت مهاجرت غیرطبیعی پرندگان وحشی تهران، گسترش امواج الکترو مغناطیسی تلفن های همراه در این شهر می باشد.
سرپرست دفتر طیور و زنبور عسل وزارت جهاد کشاورزی گفته است: حدود ۵۰ درصد از پرندگان وحشی به شکل بی سابقه تهران را ترک کرده اند که علت این امر گسترش امواج تلفن های همراه می باشد.
حسین دماوندی نژاد در حاشیه همایش غذای حلال افزود: امواج الکترومغناطیس تلفن های همراه به صورت مستقیم در مهاجرت پرندگان از شهر تهران نقش دارد.
وی با بیان این که علت این مهاجرت بیماری و آلودگی نیست، اضافه کرد: این تغییر بی سابقه محل زندگی پرندگان عامل فیزیکی دارد.
دماوندی نژاد با بیان این که این پرندگان وحشی هستند و طیور به معنی پرندگان اهلی نیستند گفت: سازمان محیط زیست و شرکت ارتباطات سیار به صورت مشترک باید این موضوع را بررسی کنند.
محققان اعلام کردند که انرژی ها و میدان های الکترونیکی و مغناطیسی دست ساز بشر، بر روی گونه های مختلف زیستی تاثیر منفی و مخرب دارند.
بر اساس مطالعات جدید تلفن های همراه و کلیه منابع الکتریکی مشابه می توانند طبیعت را با اختلال رو به رو کرده و باعث بی خانمان شدن بسیاری از گونه های جانوران مانند پرنده ها و زنبورها شده و در نهایت منجر به مرگ آنها شود.
این تحقیقات نشان می دهد که تکنولوژی دست ساز بشر فرستنده هایی را خلق کرده است که اساسا میدانهای الکترومغناطیس طبیعی و نیروهای موجود در زمین را تغییر می دهد؛ در این شرایط جانورانی که از نیروهای طبیعی برای جهت یابی و تعیین موقعیت استفاده می کنند در مقابله با این نیروهای مصنوعی غیرقابل تغییر گیج شده و مسیر خود را گم می کنند.
براساس این مطالعات، زنبورهایی که در معرض تابش میدانهای الکتریکی خطوط انرژی و یا امواج تلفن همراه قرار می گیرند، یکدیگر را از بین برده و توانایی بازگشت به زیستگاه خود را از دست خواهند داد.
همچنین محققان اعلام کرده اند که تعداد پرندگانی مانند گنجشک در حوالی دکل های تلفن های همراه کاهش یافته و شکل دسته های پرنده های مهاجر با نزدیک شدن به این دکل ها از هم پاشیده شده و پرندگان از مسیر اصلی خود منحرف می شوند.
